Jak przygotować ogród do zimy

Jak przygotować ogród do zimy: 4 jesienne zabiegi, które zapewnią roślinom lepszy start wiosną

Jak przygotować ogród do zimy i po co ? Jesienią i zimą ogród nie przestaje pracować. Gdy kończą się zbiory, gleba nadal oddycha, korzenie roślin wieloletnich gromadzą substancje zapasowe, a mikroorganizmy przetwarzają resztki organiczne i przygotowują składniki, z których rośliny skorzystają wiosną. To właśnie teraz można odbudować to, co zużył intensywny sezon: strukturę gleby, zasób materii organicznej, zdolność zatrzymywania wody i różnorodność mikrobiologiczną. I zadbać, by kolejny sezon był jeszcze obfitszy i łatwiejszy.

Dobrze wykonane jesienne porządki w ogrodzie nie polegają więc na pozostawieniu po sobie idealnie czarnej, „czystej” ziemi. O wiele korzystniej jest potraktować jesień jak początek następnego sezonu: oczyścić grządki z chorych resztek, pozostawić lub wykorzystać zdrową materię organiczną, odżywić życie glebowe, wesprzeć regenerację roślin wieloletnich i przykryć podłoże przed zimą.

Jesienny program regeneracji — od czego zacząć przygotowanie ogrodu na zimę?

1. Zakończ zbiory i oddziel resztki zdrowe od porażonych.
2. Wykonaj zabieg regeneracyjny Green Algą na rośliny wieloletnie, ( drzewa i krzewy owocowe, jagodowe, truskawki, krzewy i byliny ozdobne, zioła, kwiaty) dopóki ich części zielone są aktywne.
3. Rozsyp Alginit i wymieszaj go z wierzchnią warstwą gleby – ten nawóz jesienny będzie pracował nad jakością gleby przez cały czas odpoczynku ogrodu.
4. Rozdrobnij zdrowe resztki organiczne i zastosuj Green Algę i EmFarmę+ na wilgotne podłoże – regeneracja gleby, użyźnianie, zwiększenie ilości próchnicy, oczyszczenie ziemi z pozostałości nawozów mineralnych, śor i innych pozostałości to najlepszy start w przyszły seson ogrodowy.
5. Wysiej poplon lub wyściółkuj wolną powierzchnię ściółką Plantimax Minerals.
6. Podlej ściółkę i pozostaw glebę pod naturalną osłoną do wiosny (ziemię ściółkujemy właśnie jesienią nie wiosną, by nie ulegała wychłodzeniu i by wszystkie procesy regeneracyjne przebiegały w niej prawidłowo).

Taki program łączy działania posezonowe z przygotowaniem ogrodu na zimę i kolejny rok. Lepsza struktura gleby oznacza łatwiejsze ukorzenianie, większa pojemność wodna — wolniejsze przesychanie i mniejszą potrzebę podlewania, a aktywniejszy mikrobiom — budowanie warstwy próchniczej, sprawniejszy obieg składników oraz rozkład materii i pozostałości. Okryta ziemia jest mniej narażona na erozję, zaskorupianie i zachwaszczenie. Zregenerowane rośliny wieloletnie rozpoczynają natomiast wiosnę z większym potencjałem do wzrostu, kwitnienia oraz owocowania.

ZAPRASZAMY NA JESIENNE ZAKUPY OGRODOWE: https://greenalga.pl/sklep/

Cztery zabiegi jesiennej regeneracji gleby i roślin

Skuteczne przygotowanie ogrodu do wiosny obejmuje cztery uzupełniające się poziomy.

Alginit odbudowuje mineralną i organiczną bazę gleby poprawiając jej strukturę oraz zdolność zatrzymywania wody. Green Alga wspiera regenerację roślin wieloletnich i procesy oczyszczania środowiska z nadmiaru biogenów, nawozów mineralnych, metali oraz pozostałości środków ochrony roślin. EmFarma+ rozwija mikrobiom, który przetwarza materię organiczną, uczestniczy w tworzeniu próchnicy i rozkładzie pozostałości. Plantimax Minerals zabezpiecza powierzchnię gleby ograniczając parowanie, erozję i zaskorupianie. Dopiero połączenie tych czterech działań obejmuje to, od czego zależy kolejny sezon: zasobność, wodę, życie biologiczne, zdrowe środowisko korzeniowe i aktywne użyźnianie gleby.

źniejsza, lepiej nawodniona i biologicznie aktywna ziemia oraz rośliny przygotowane do szybszego startu wiosną.

Jak poprawić żyzność gleby po sezonie?

Każdy sezon uprawowy oznacza dla gleby duże obciążenie. Rośliny pobierają wodę i składniki mineralne, intensywne podlewanie może sprzyjać wymywaniu części pierwiastków, a deszcz, wiatr, słońce i częste wzruszanie powierzchni niszczą strukturę agregatów glebowych. Do tego dochodzą pozostałości nawożenia oraz środków ochrony roślin. Jeśli jesienią pozostawimy glebę odkrytą, zimowe opady i wiatr nadal będą ją zubażać.

Gleba żyzna to nie tylko gleba zasobna w azot, fosfor czy potas. O jej jakości decydują równocześnie:

– gruzełkowata struktura, która zapewnia korzeniom dostęp do wody i powietrza;
– materia organiczna i próchnica;
– zdolność magazynowania wody i składników pokarmowych;
– różnorodność i aktywność bakterii, grzybów i innych organizmów glebowych;
– brak zanieczyszczeń oraz nadmiaru łatwo wymywanych związków;
– osłona powierzchni gleby przed erozją, przesuszeniem i gwałtownymi zmianami temperatury.

FAO wskazuje, że utrzymywanie okrywy gleby, ograniczanie jej niepotrzebnego wzruszania oraz dostarczanie materii organicznej chronią przed erozją i utratą wilgoci, poprawiają infiltrację wody, wspierają życie glebowe i ograniczają straty składników [1, 2]. Jesienny program regeneracji powinien więc obejmować nie jeden „nawóz jesienny”, lecz cały system odbudowy.

Jesienne porządki w ogrodzie – Posprzątaj, ale nie pozbawiaj gleby życia

Po zbiorach usuń rośliny porażone przez choroby oraz resztki z widoczną pleśnią, zgnilizną lub silnym nasileniem szkodników. Nie powinny trafić bezpośrednio na grządki. Zdrowe liście, łodygi i skoszona trawa są natomiast cennym źródłem węgla dla mikroorganizmów i mogą zostać przeznaczone na kompost albo wykorzystane jako część naturalnej osłony podłoża.

Nie przekopuj całego ogrodu głęboko. Silne odwracanie warstw narusza siedliska organizmów glebowych, napowietrza ziemię i może przyspieszać mineralizację materii organicznej [2]. Zbitą powierzchnię wystarczy często płytko spulchnić, a preparaty i kondycjonery wprowadzić do warstwy wskazanej w instrukcji.

Jak przygotować ogród do zimy – Zabieg 1. Alginit — naturalny nawóz jesienny i kondycjoner gleby

Alginit jest w 100% naturalną kopaliną organiczno-mineralną, która powstała około 4–5 milionów lat temu ze skamieniałej biomasy alg i tufów wulkanicznych. Łączy cechy nawozu o przedłużonym działaniu i kondycjonera gleby. Zawiera 64 pierwiastki wzbogacające podłoże, minimum 22% łatwo dostępnego wapnia oraz minimum 20% strukturotwórczego humusu [3, 14]. Dostarcza również krzemu i wielu mikroelementów. Nie jest więc źródłem jednego, szybko działającego składnika, ale naturalnym materiałem, który poprawia jednocześnie zasobność, strukturę i gospodarkę wodną gleby.

Wapń wspiera prawidłowy odczyn i strukturę podłoża, dzięki czemu składniki pokarmowe mogą być lepiej dostępne dla roślin. Humus pomaga tworzyć stabilne agregaty glebowe, magazynuje wodę i składniki, a jednocześnie zapewnia lepsze środowisko dla pożytecznych mikroorganizmów. Krzem wzbogaca glebę w pierwiastek ważny dla naturalnej odporności mechanicznej roślin, natomiast szerokie spektrum minerałów stopniowo uzupełnia zasoby zużyte podczas sezonu.

Dlatego Alginit bardzo dobrze sprawdza się jako naturalny nawóz jesienny. Nie zawiera wysokiej dawki łatwo dostępnego azotu, która mogłaby niepotrzebnie pobudzać rośliny do późnego, delikatnego wzrostu. Zamiast tego odbudowuje warsztat pracy korzeni: poprawia napowietrzenie gleby, zwiększa jej zdolność zatrzymywania wody i ogranicza wymywanie składników. Minerały są uwalniane stopniowo, dlatego jeden zabieg pracuje w glebie znacznie dłużej niż tylko przez kilka tygodni po zastosowaniu.

Jesienna aplikacja daje Alginitowi czas na połączenie się z podłożem i uruchomienie długofalowych zmian. Wiosną ziemia łatwiej przyjmuje wodę, wolniej przesycha, mniej się zaskorupia i zapewnia młodym korzeniom stabilniejsze środowisko. Zyskujesz podłoże łatwiejsze w uprawie, rośliny mają lepsze warunki do startu, a w sezonie możesz ograniczyć częstotliwość podlewania i minimalizować straty składników.

Dawkowanie Alginitu w ogrodzie, warzywniku i na rabatach:

– 0,5–1 kg na 10 m²;
– rozsypać równomiernie i wymieszać z wierzchnią warstwą gleby na głębokość około 10–20 cm;
– na glebie silnie zdegradowanej zabieg można wykonywać dodatkowo wiosną przez 2–3 kolejne sezony, oceniając strukturę i odczyn podłoża [3].

Pod drzewami i krzewami stosuje się 0,5–1 kg na roślinę, mieszając Alginit płytko z ziemią w strefie korzeniowej, bez uszkadzania korzeni. Ponieważ produkt działa długofalowo, nie chodzi o szybki impuls wzrostowy przed zimą, lecz o stopniową poprawę środowiska, w którym roślina rozpocznie kolejny sezon.

Jak przygotować ogród do zimy – Zabieg 2. Green Alga — regeneracja i przygotowanie roślin do zimy

Po owocowaniu rośliny wieloletnie nadal intensywnie pracują. Truskawki, maliny, borówki, porzeczki, drzewa owocowe, róże i inne byliny odbudowują tkanki, utrzymują aktywne korzenie i gromadzą substancje zapasowe potrzebne do zimowania oraz wiosennego startu. To dobry moment na zabieg regeneracyjny Green Algą — zawiesiną żywych mikroalg słodkowodnych Chlorella vulgaris.

Green Alga działa zarówno w strefie liści, jak i gleby. Dostarcza roślinom biologicznie aktywnych związków wytwarzanych przez chlorellę, wspierając procesy regeneracyjne po plonowaniu, suszy, upałach i zabiegach ochronnych. Zastosowana doglebowo wprowadza żywe mikroalgi do środowiska korzeniowego, gdzie współtworzą biologicznie aktywny układ gleba–mikroorganizmy–korzenie.

Chlorella Vulgaris ma również dobrze udokumentowany potencjał bioremediacyjny. Jej komórki pobierają azotany i fosforany, a dzięki biosorpcji i bioakumulacji wiążą metale. W przypadku pestycydów możliwe są różne procesy: adsorpcja na powierzchni komórek, pobieranie związku, jego transformacja lub biodegradacja. Badania opisują usuwanie przez mikroalgi m.in. fungicydów oraz innych pestycydów, a także metali i nadmiaru biogenów [4–7]. W glebie mikroalgi nie działają w izolacji: ich metabolity i obumierająca biomasa są doskonałą pożywką dla mikroorganizmów uczestniczących w dalszym rozkładzie zanieczyszczeń.

To ważne rozróżnienie: metale ciężkie nie ulegają biodegradacji, lecz mogą zostać związane, pobrane lub przekształcone do form mniej mobilnych. Pestycydy i fungicydy mogą natomiast podlegać rozkładowi biologicznemu. Azotany i fosforany są pobierane jako składniki odżywcze, co ogranicza ich nadmiar i ryzyko wymywania.

Jesienny zabieg Green Algą:

– 1 zabieg – regeneracja roślin wieloletnich po sezonie: roztwór 5- 10%, czyli 0,5 -1l Green Algi na 9,5-9l wody;
– 2 zabieg – zabieg doglebowy po sezonie i ogólna odbudowa gleby: roztwór 5%-10% , czyli 0,5 l – 1l Green Algi na 9,5 -9 l wody;
– 1 zabieg wykonać doglebowo po zakończeniu zbiorów, gdy roślina ma jeszcze aktywne liście;
– przy mocno osłabionych roślinach lub po intensywnym programie ochrony wykonać dwa zabiegi w odstępie około 7-10 dni;
– opryskiwać wieczorem albo w dzień pochmurny, przy dodatniej temperaturze, unikając silnego słońca i przymrozków [8].

Nie warto odkładać zabiegu do czasu, gdy roślina całkowicie wejdzie w spoczynek i straci liście. Jesienna regeneracja ma wesprzeć aktywne jeszcze procesy fizjologiczne, a nie pobudzać roślinę do późnego, miękkiego wzrostu.

Tutaj na zakupy: https://greenalga.pl/produkt/green-alga-naturalny-nawoz-do-roslin-butelka-5l/

Zabieg 3. EmFarma+ i Green Alga — użyźnianie gleby

Materia organiczna sama z siebie staje się od razu próchnicą ani pokarmem dostępnym dla roślin. Musi zostać przetworzona przez mikroorganizmy. EmFarma+ dostarcza zespołu pożytecznych mikroorganizmów, które wspierają rozkład resztek, procesy próchnicotwórcze i biologiczną równowagę gleby.

Jesienna aplikacja pomaga zagospodarować zdrowe resztki roślinne i przygotować środowisko dla wiosennego rozwoju korzeni. Zróżnicowany, aktywny mikrobiom uczestniczy w obiegu węgla, azotu, fosforu i innych składników, konkuruje o przestrzeń z częścią niekorzystnych mikroorganizmów oraz bierze udział w rozkładzie pozostałości organicznych i wielu substancji obcych. Bioremediacja mikrobiologiczna pestycydów jest szeroko opisana w literaturze naukowej [7].

Tutaj kupisz ten niezastąpiony duet: https://greenalga.pl/produkt/green-alga-5l-i-emfarmaplus-witalny-ogrod-5l/

Jesienne dawkowanie EmFarmy+:

– do konewki o pojemności 10 litrów wlać 150–300 ml EmFarmy+, uzupełnić niechlorowaną wodą;
– jedna konewka przygotowanego roztworu wystarcza na około 10 m²
– zastosować jeden zabieg po zbiorach, najlepiej na wilgotne podłoże, a następnie preparat płytko wymieszać z ziemią lub przykryć materią organiczną;
– na rozdrobnione resztki roślinne: około 200 ml preparatu w 10 litrach wody na 10 m²;
– nie wykonywać zabiegu w pełnym słońcu i nie łączyć w jednym oprysku z chemicznymi środkami ochrony roślin, nawozami syntetycznymi, detergentami ani środkami dezynfekcyjnymi [9, 10].

Green Algę i EmFarmę+ warto połączyć w jeden jesienny programu regeneracyjny: chlorella wspiera regenerację roślin i procesy oczyszczania, a pożyteczne mikroorganizmy wzmacniają obieg materii organicznej oraz rozkład pozostałości. Jeżeli wcześniej stosowano pestycyd lub fungicyd, zabiegi biologiczne najlepiej rozpocząć po upływie okresu wskazanego na etykiecie środka; praktycznie warto zachować co najmniej kilka dni odstępu, aby nie ograniczyć żywotności wprowadzanych organizmów.

Jesienne porządki w ogrodzie – Zabieg 5. Plantimax Minerals — naturalne ściółkowanie

Odkryta ziemia jest wystawiona na uderzenia deszczu, zaskorupianie, erozję, wymywanie składników i duże wahania temperatury. Naturalna ściółka tworzy warstwę ochronną podobną do tej, która powstaje w ekosystemach bez ingerencji człowieka. Ogranicza parowanie, amortyzuje opady i zapewnia organizmom glebowym stabilniejszą temperaturę oraz wilgotność [1, 11].

Plantimax Minerals jest ściółką ze słomy zbóż wzbogaconą Alginitem. Łączy więc fizyczną ochronę powierzchni z powolnym dostarczaniem materii organicznej i minerałów. W miarę biodegradacji słoma staje się źródłem węgla dla życia glebowego, a Alginit wspiera strukturę i pojemność wodną podłoża.

Jak zastosować Plantimax Minerals jesienią:

1. Usuń chwasty i chore resztki, a glebę płytko spulchnij i zwilż.
2. Rozsyp około 10 litrów ściółki na 1 m².
3. Dokładnie podlej. Materiał napęcznieje i utworzy warstwę o grubości około 3–4 cm.
4. Rozprowadź ją równomiernie, pozostawiając niewielki odstęp od nasad pędów i pni.

Worek o pojemności 33 litrów wystarcza na około 3–3,5 m². Warstwa działa przez 12–18 miesięcy, a w uprawach wieloletnich można ją uzupełniać raz w roku [12]. Wiosną gleba pod ściółką jest zwykle mniej zbita, dłużej wilgotna i mniej zachwaszczona, co ogranicza liczbę prac oraz częstotliwość podlewania.

Tutaj kupisz Plantimax: https://greenalga.pl/produkt/plantimax-minerals-naturalna-sciolka-z-alginitem-33l/

Poplon jesienny zamiast pustej grządki

Jeżeli termin na to pozwala, część warzywnika warto obsiać poplonem. Facelia, gryka, gorczyca, owies, żyto, wyka lub mieszanki dobrane do stanowiska osłaniają powierzchnię gleby, przechwytują składniki pozostałe po nawożeniu, ograniczają ich wymywanie i dostarczają świeżej biomasy. Korzenie rozluźniają podłoże, tworzą kanały dla wody i powietrza oraz karmią mikroorganizmy wydzielinami korzeniowymi.

Nie każdy poplon działa tak samo. Rośliny bobowate wiążą azot dzięki symbiozie z bakteriami brodawkowymi, zboża skutecznie przechwytują nadmiar azotanów, a szybko rosnąca facelia dobrze okrywa glebę. Trzeba też uwzględnić płodozmian — na przykład gorczycy nie warto siać przed kapustnymi ze względu na wspólne choroby i szkodniki. Badania i zalecenia FAO potwierdzają, że poplony ograniczają erozję i wymywanie składników, zwiększają dopływ materii organicznej oraz wspierają aktywność i różnorodność mikrobiologiczną gleby [2, 13].

Jak przygotować ogród do zimy? Najważniejsze informacje w skrócie

Jesienne porządki w ogrodzie powinny służyć przede wszystkim regeneracji gleby i przygotowaniu roślin do zimy, a nie pozostawieniu pustych, dokładnie oczyszczonych grządek. Po zbiorach należy usunąć chore resztki, zastosować Green Algę na aktywne jeszcze rośliny wieloletnie, wprowadzić do gleby Alginit, a następnie wesprzeć mikrobiom Green Algą i EmFarmą+. Wolne podłoże warto obsiać poplonem lub zabezpieczyć naturalną ściółką Plantimax Minerals. Tak przeprowadzone jesienne nawożenie ogrodu poprawia strukturę i pojemność wodną gleby, wspiera tworzenie próchnicy, ogranicza wymywanie składników oraz pomaga biologicznie usuwać pozostałości pestycydów, fungicydów, azotanów, fosforanów i metali ciężkich. Efektem jest ży

Najczęściej zadawane pytania o ogród jesienią

Jaki nawóz jesienny zastosować w warzywniku? Jesienią warto wybrać rozwiązanie, które odbudowuje glebę bez dostarczania wysokiej dawki łatwo dostępnego azotu. Alginit działa jednocześnie jako naturalny nawóz o przedłużonym działaniu i kondycjoner: uzupełnia minerały, dostarcza wapnia oraz humusu, poprawia strukturę i zwiększa zdolność gleby do magazynowania wody. Dzięki temu przygotowuje warzywnik do kolejnego sezonu, zamiast pobudzać późny wzrost roślin przed zimą.

Czy Alginit można stosować jesienią? Tak. Jesień jest bardzo dobrym terminem na zastosowanie Alginitu, ponieważ produkt może stopniowo połączyć się z podłożem i rozpocząć długofalową pracę nad jego strukturą. W warzywniku i na rabatach stosuje się 0,5–1 kg na 10 m², jeden raz jesienią, mieszając produkt z wierzchnią warstwą gleby. Wiosną ziemia lepiej przyjmuje wodę, wolniej wysycha i tworzy stabilniejsze środowisko dla młodych korzeni.

Jak przygotować rośliny wieloletnie do zimy? Po zakończeniu owocowania warto pozwolić roślinom odbudować tkanki i zgromadzić substancje zapasowe. Green Algę stosuje się, dopóki liście są jeszcze aktywne: w stężeniu 10% po silnym stresie albo 5% doglebowo. Przy mocno osłabionych roślinach zabieg można powtórzyć po około 7 dniach. Takie wsparcie jest szczególnie przydatne dla truskawek, malin, porzeczek, drzew owocowych, róż i innych roślin wieloletnich.

Czy jesienią trzeba przekopywać ogród? Silne odwracanie warstw narusza siedliska organizmów glebowych i przyspiesza rozkład materii organicznej. Po usunięciu chorych resztek zbitą powierzchnię często wystarczy płytko spulchnić. Alginit należy wymieszać z wierzchnią warstwą gleby zgodnie z instrukcją, a Green Algę i EmFarmę+ zastosować na wilgotne podłoże. Ograniczenie zbędnej ingerencji pomaga zachować strukturę, wilgoć i aktywność biologiczną ziemi.

Co zrobić, żeby gleba nie została pusta po zbiorach? Wolne grządki warto obsiać poplonem albo osłonić naturalną ściółką. Poplon przechwytuje składniki pozostałe w glebie, ogranicza ich wymywanie i dostarcza korzeni oraz biomasy dla mikroorganizmów. Jeżeli na siew jest już za późno, można zastosować Plantimax Minerals w dawce 10 l na 1 m². Warstwa słomy z Alginitem chroni powierzchnię przed erozją, parowaniem, zaskorupianiem oraz wzrostem chwastów.

Najlepszy nawóz jesienny nie powinien działać jedynie na roślinę. Powinien odbudowywać cały układ, od którego zależy kolejny plon: żywą glebę, jej strukturę, zdolność zatrzymywania wody, życie biologiczne i korzenie.

Zapraszamy na zakupy: https://greenalga.pl/sklep/

I do obserwowania naszego prodilu na Instagramie: https://www.instagram.com/zielonaalga/

W artykule wykorzystano informacje:

1. FAO, *Conservation agriculture – maintaining soil cover and soil biological activity*: https://www.fao.org/4/y1730e/y1730e03.htm
2. FAO, *Practices that increase soil organic matter*: https://www.fao.org/4/a0100e/a0100e07.htm
3. Green Alga, *Alginit – naturalne użyźnienie i wsparcie dla gleby*: https://greenalga.pl/produkt/alginit-naturalne-uynienie-i-wsparcie-dla-gleby-5-kg10-kg/
4. Yousefi Y. i wsp. (2023), *Heavy metals (copper and iron) and nutrients (nitrate and phosphate) removal from aqueous medium by microalgae Chlorella vulgaris and Scenedesmus obliquus, and their biofilms*, Marine Environmental Research 188:105989: https://doi.org/10.1016/j.marenvres.2023.105989
5. Goh P.S. i wsp. (2023), *A Sustainable Strategy for Bioremediation of Pesticides by Microalgae*, Water 15(1):70: https://doi.org/10.3390/w15010070
6. Hamed S.M. i wsp. (2022), *Evaluation of the phycoremediation potential of microalgae for captan removal*, Journal of Hazardous Materials: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0304389421031472
7. Tarfeen N. i wsp. (2022), *Microbial Remediation: A Promising Tool for Reclamation of Contaminated Sites with Special Emphasis on Heavy Metal and Pesticide Pollution*, Processes 10(7):1358: https://doi.org/10.3390/pr10071358
8. Green Alga, *Green Alga – dawkowanie i zastosowanie*: https://greenalga.pl/
9. ProBiotics Polska, *EmFarma Plus*: https://www.probiotics.pl/probio-emy/dla-gleby-i-roslin/emfarma-plus.html
10. ProBioLife, *EmFarma Plus – dawkowanie jesienne*: https://probiolife.pl/produkt/emfarma-plus-10l/
11. Du C. i wsp. (2022), *Effects of Straw Mulching and Reduced Tillage on Crop Production and Environment: A Review*, Water 14(16):2471: https://doi.org/10.3390/w14162471
12. Plantimax, *Plantimax Minerals – naturalna ściółka ze słomy i Alginitu*: https://plantimax.pl/
13. Quintarelli V. i wsp. (2022), *Cover Crops for Sustainable Cropping Systems: A Review*, Agriculture 12(12):2076: https://doi.org/10.3390/agriculture12122076
14. ProBiotics Polska, *Alginit — właściwości i skład*: https://www.probiotics.pl/probio-emy/dla-gleby-i-roslin/alginit.html